Meerdaags wandelen, treinhikes en stops waar je hond welkom is.

Bergen in Nederland? In Markelo nemen ze dat woord serieus. Het Twentse dorp ligt tussen vijf heuvels die hier zijn achtergelaten door het landijs van 150.000 jaar geleden, en deze lus van 13 kilometer beklimt er drie. Steil wordt het nergens — de hoogste top telt 47 meter — maar de beloning is groot: telkens als het bos opengaat, kijk je ver uit over een golvend landschap van essen, houtwallen en weilanden. Onderweg stapelt de geschiedenis zich op. Op de Markelose Berg sta je stil bij het indrukwekkende Overijsselse verzetsmonument, verderop wandel je langs grafheuvels uit de late steentijd, zo'n vijfduizend jaar oud. Via een dorpsrand met molen en een bosgebied met een verrassend stukje heide bereik je de Herikerberg, het hoogste punt van de route, bekroond met een uitkijktoren uit 1890. De terugweg voert over de flanken van de heuvel, langs oude akkertjes en leemkuilen waar ooit bakstenen werden gebakken, en door een waterrijk natuurgebiedje terug naar het dorp. Voor je hond betekent dit rondje volop afwisseling in ondergrond en geur: bospaden, zandwegen, heide en dorp. Aangelijnd is hier de norm — je passeert weilanden met vee en kwetsbare natuur. In het centrum van Markelo wachten terrassen voor de welverdiende afsluiter.

Weinig wandelingen beginnen zo sprookjesachtig als deze: je stapt uit de auto en kijkt recht tegen een middeleeuws kasteel aan, compleet met torens en ophaalbrug. Vanaf daar duik je met je hond een landschap in waar rivieren elkaar bijna raken. Via het dorp klim je de dijk op en opent het rivierenland zich: weids, ruig en verrassend leeg. Het mooiste deel is het struingebied, waar geen pad ligt — jij en je hond kiezen zelf je weg door hoog gras, voor je hond één groot geurfestijn. Hier grazen Galloway-runderen, dus houd de lijn kort en maak een ruime boog om de kudde. Via de restanten van een oud verdedigingswerk aan het water wandel je door boerenland terug, met het kasteel als baken. Na afloop wacht een terras aan het kasteelplein waar je hond mee mag aanschuiven; ook op de binnenplaats van het kasteel is je hond welkom. Neem water mee (weinig schaduw op de dijk) en check bij nat weer de waterstand: de route loopt deels door uiterwaarden. De GPX is onmisbaar in het struindeel, waar routepaaltjes ontbreken. Hond aangelijnd welkom.

Sommige wandelingen voelen als een reis door de tijd, en deze is er zo een. Landgoed Slangenburg bij Doetinchem is bijna 600 hectare groot en deze lus van 12 kilometer laat je alle gezichten ervan zien: statige beukenlanen, stille bospaden, open weides en de monumenten die het landgoed zijn karakter geven. Je passeert de Sint Willibrordsabdij, waar benedictijnen wonen en de kapel de hele dag open is, en wandelt langs Kasteel Slangenburg, een zeventiende-eeuws kasteel dat tegenwoordig dienstdoet als gastenverblijf van het klooster. De geschiedenis is hier nooit ver weg tot aan een familiekerkhof in het bos toe. Voor je hond is dit een heerlijk gevarieerde snuffelwandeling: brede lanen om lekker door te stappen, afgewisseld met smallere bospaden vol geuren van ree en eekhoorn. Aangelijnd blijven is hier de regel én een kleine moeite. Het begin- en eindpunt maakt deze route af: restaurant 't Onland is al sinds 1790 een pleisterplaats aan de bosrand — vroeger voor voerlui en hun paarden, nu voor wandelaars en hun honden. Plan je pauze aan het begin óf het eind; onderweg kom je geen horeca tegen, dus water voor je hond gaat mee in de rugzak.

Een heerlijke rondwandeling van ongeveer 10,3 kilometer door het afwisselende landschap van Landgoed Den Treek-Henschoten. Vanuit het Paradijs wandel je over smalle bospaden en statige lanen richting open heidevelden, zandige heuveltjes en de waterrijke natuur rond ’t Langeveen en ’t Waswater. Onderweg verandert het landschap voortdurend, waardoor er voor hond én baasje veel te ontdekken en te besnuffelen valt. De route loopt grotendeels over onverharde paden. Trek bij nat weer stevige schoenen aan en neem zelf water en iets lekkers mee, want onderweg kom je geen horeca tegen. Honden moeten op het hele landgoed aangelijnd blijven en bezoekers mogen er alleen tussen zonsopkomst en zonsondergang wandelen. **Begrazingsgebied** lkjdlak dls. **Wolven**

Hoogveen is in Nederland zeldzamer dan je denkt. Maar in het Haaksbergerveen wandel je er dwars doorheen. Deze lus van 13 kilometer start bij de schaapskooi aan de rand van het gebied, waar de kudde huist en waar je terechtkunt voor koffie met iets lekkers erbij. Bewaar dat als beloning voor na afloop, want er wacht eerst een wandeling vol afwisseling: zandwegen langs akkers, ruige veenranden met weidse vergezichten, kleine vennen, stukjes bos en heide die in de nazomer paars kleurt. Bijzonder is het smalle grenspad: een tijdlang loop je letterlijk óp de grens met Duitsland, langs een eeuwenoude grenssteen. Hoogtepunt voor veel wandelaars (en honden met gevoel voor avontuur): het vlonderpad van bijna een halve kilometer dwars door het natste deel van het veen, tussen wuivend veenpluis. Op zonnige ochtenden warmen hier hagedissen op — houd de lijn dus kort en laat je hond op het pad, zodat dit kwetsbare gebied en zijn bewoners de rust houden die ze nodig hebben. Verderop wandel je over een dijkje dwars door een grote waterplas, met aan beide kanten metershoog riet vol vogelgeluiden: een snoepwinkel voor hondenneuzen en mensenoren. De route is niet met paaltjes gemarkeerd, dus de GPS-track is hier geen luxe maar noodzaak. Neem zelf water mee; het open veen biedt weinig schaduw.