Hond onder appèl: wat betekent het en hoe weet je of jouw hond het kan?
Je ziet het op veel borden bij losloopgebieden: honden mogen hier los, mits onder appèl. Maar wat betekent dat eigenlijk? En hoe weet je of jouw hond echt onder appèl staat, of dat hij gewoon meestal wel terugkomt? In dit artikel leggen we het uit, kun je zelf de check doen en krijg je praktische tips om het terugkomen te oefenen.
In dit artikel
- Wat betekent onder appèl?
- Wanneer staat je hond echt onder appèl?
- Doe de check: staat jouw hond onder appèl?
- 8 tips om je hond te leren terugkomen
- Welke wandelplek past bij jouw hond?
- Veelgestelde vragen
In het kort: wanneer staat een hond onder appèl?
Een hond staat onder appèl als hij binnen zicht- en roepafstand blijft, naar je luistert en terugkomt wanneer je hem roept. Ook in een losloopgebied moet je je hond onder controle kunnen houden. Loslopen betekent dus niet dat je hond overal zijn eigen gang mag gaan.
In de praktijk is vooral de betrouwbaarheid belangrijk. Komt je hond prima terug zolang er niets interessants gebeurt, maar niet zodra hij een konijn, andere hond of fietser ziet? Dan is het verstandig om nog even verder te oefenen voordat je hem op een open plek loslaat.
Wat betekent onder appèl precies?
Het woord appèl komt uit het Frans, waar appel oproep betekent. Bij honden betekent onder appèl dat je hond naar je luistert en je hem kunt terugroepen.
Staatsbosbeheer omschrijft het als een hond die binnen zicht- en roepafstand blijft en luistert naar zijn begeleider. Ook in losloopgebieden geldt deze voorwaarde. De precieze regels kunnen per gebied verschillen, dus kijk altijd naar de borden en aanwijzingen van de beheerder.
Als kynologisch instructeur leg ik de lat graag iets hoger. Ik wil niet alleen dat een hond terugkomt op een rustig bospad, maar ook dat zijn eigenaar hem kan terugroepen wanneer er iets interessants gebeurt. Want juist op die momenten moet je op elkaar kunnen vertrouwen.
Onder appèl is meer dan 'hij komt meestal wel'
Op een rustige ochtend in een leeg bos komen veel honden prima terug. Maar zodra er een andere hond opduikt of ergens een konijn wegspringt, wordt het ineens een stuk lastiger.
Een hond die betrouwbaar onder appèl staat:
- Blijft in je zicht. Hij verdwijnt niet minutenlang tussen de struiken of achter een heuvel.
- Blijft binnen roepafstand. Je hond is dichtbij genoeg om je te horen en je kunt op tijd reageren als dat nodig is.
- Komt wanneer je hem roept. Het doel is dat één duidelijk signaal voldoende is.
- Reageert ook bij afleiding. Denk aan andere honden, wild, fietsers of lekkere geurtjes.
- Kan even bij je blijven. Je kunt hem bijvoorbeeld rustig aanlijnen of een andere wandelaar laten passeren voordat hij weer verder mag.
Dat laatste wordt vaak vergeten. Een hond die even naar je toe rent en daarna meteen weer wegschiet, is misschien goed in terugkomen, maar nog niet in bij je blijven.
En nee, een hond die niet altijd luistert is niet koppig of ongehoorzaam. Geuren, beweging en andere prikkels kunnen ontzettend interessant zijn. Betrouwbaar terugkomen vraagt training, herhaling en vooral oefenen in verschillende situaties.
Waarom is onder appèl zo belangrijk?
Onder appèl is geen regeltje om het hondenbezitters moeilijk te maken. Het beschermt je hond, de natuur en de mensen om je heen.
Voor wilde dieren en vee
Een hond hoeft een ree niet te pakken om toch schade te veroorzaken. Alleen al het opjagen kost een wild dier veel energie en kan tot verwondingen leiden. Vogels kunnen tijdens het broedseizoen worden verstoord en ook grazende schapen of koeien kunnen flink schrikken van een hond die achter ze aan rent.
Voor andere honden en mensen
Niet iedere hond zit te wachten op een enthousiaste begroeting. Sommige honden zijn bang, hebben pijn of lopen juist aangelijnd omdat hun eigenaar met ze aan het trainen is.
En ook niet iedere wandelaar vindt het prettig als er ineens een onbekende hond op hem af komt rennen.
'Hij doet niks hoor!' is dan misschien goed bedoeld, maar de ander weet dat niet. En voor een onzekere hond kan zo'n ontmoeting behoorlijk spannend zijn.
Voor je eigen hond
Een hond die niet terugkomt, kan een fietspad of weg oprennen, verdwalen of in een vervelende situatie met een andere hond of wild dier terechtkomen.
Voor het behoud van losloopgebieden
Als honden regelmatig voor overlast of verstoring zorgen, kan dat aanleiding zijn voor beheerders om de regels aan te scherpen. Door rekening te houden met de omgeving, helpen we samen om losloopmogelijkheden te behouden.
Lees ook: Met je hond te gast in de natuur.
Doe de check: staat jouw hond echt onder appèl?
Hoe betrouwbaar komt jouw hond terug? Beantwoord deze vijf vragen eens eerlijk.
- Komt je hond als je hem één keer roept? Ook als hij net een heel interessante geur heeft ontdekt?
- Kun je hem terugroepen bij andere honden of mensen? Zonder dat hij eerst gaat kennismaken?
- Kun je voorkomen dat hij achter wild aangaat? Bijvoorbeeld door hem tijdig terug te roepen wanneer hij een konijn of ree opmerkt?
- Blijft hij uit zichzelf in de buurt? En kijkt hij af en toe waar jij bent, zonder dat je hem voortdurend hoeft te roepen?
- Kan hij bij je blijven als dat nodig is? Bijvoorbeeld wanneer er een fietser passeert of je hem wilt aanlijnen?
Wat zegt jouw uitslag?
Vijf keer ja? Dan hebben jullie een mooie basis! Zeker als dit ook in verschillende omgevingen en met afleiding goed gaat. Blijf wel opletten: ook een goed getrainde hond kan een keer anders reageren dan verwacht.
Eén of meer keer twijfel of nee? Dan weet je waar jullie nog aan kunnen werken. Dat betekent niet dat je hond nooit los kan, maar wel dat een open losloopgebied op dit moment misschien niet de beste oefenplek is.
Deze check is geen officiële gedragstest en geeft geen garantie. Kijk vooral naar wat je hond in de praktijk laat zien, niet alleen naar wat meestal goed gaat.
Zo leer je je hond betrouwbaar terugkomen: 8 tips
Een goede terugroep leer je niet in een weekend. Zeker niet wanneer je wilt dat je hond ook bij veel afleiding reageert.
Gelukkig kun je er tijdens bijna iedere wandeling aan werken.
1. Maak terugkomen de moeite waard
Zorg dat terugkomen voor je hond iets leuks oplevert. Beloon met iets wat hij écht geweldig vindt: een extra lekker voertje, zijn favoriete speeltje of samen een stukje rennen.
Wat voor de ene hond een geweldige beloning is, doet de andere weinig. Kijk dus goed naar wat jouw hond motiveert.
2. Kies één vast terugroepsignaal
Gebruik een duidelijk woord of een fluitje om je hond terug te roepen. Zorg dat iedereen die met je hond wandelt hetzelfde signaal gebruikt.
Een fluitje kan handig zijn omdat het altijd ongeveer hetzelfde klinkt, ook wanneer je zelf schrikt of gespannen bent.
3. Begin makkelijk en bouw de afleiding op
Oefen eerst thuis of in de tuin, daarna op een rustige plek buiten. Pas wanneer dat goed gaat, voeg je meer afleiding toe.
Maak het niet meteen te moeilijk. Een hond die thuis perfect terugkomt, kan in het bos ineens moeite hebben om te luisteren. Dat betekent niet dat hij zijn training vergeten is. De omgeving is simpelweg een stuk interessanter.
4. Gebruik een lange lijn als vangnet
Een lange lijn van bijvoorbeeld 5 tot 10 meter geeft je hond bewegingsruimte terwijl je gecontroleerd kunt oefenen.
Bevestig de lijn aan een goed passend Y-tuig en houd de lijn onder controle. Voorkom dat je hond met volle snelheid in het uiteinde rent of dat de lijn ergens achter blijft haken.
Controleer ook of een lange lijn is toegestaan in het gebied waar je wandelt.
5. Roep je hond niet alleen als het leuke voorbij is
Als je hond alleen wordt geroepen wanneer hij aan de lijn moet of naar huis gaat, leert hij al snel dat terugkomen het einde van het plezier betekent.
Roep hem daarom ook tussendoor. Beloon hem, maak even contact en geef vervolgens weer toestemming om te gaan snuffelen.
6. Beloon ook spontaan contact
Kijkt je hond tijdens het wandelen uit zichzelf even naar je? Of komt hij zonder dat je roept bij je kijken?
Mooi! Beloon dat gedrag af en toe.
Zo leert je hond dat het de moeite waard is om jou in de gaten te houden, ook wanneer er genoeg andere dingen te ontdekken zijn.
7. Word niet boos als het langer duurt
Natuurlijk is het frustrerend wanneer je hond pas na drie minuten terugkomt. Maar boos worden als hij eenmaal bij je is, werkt meestal averechts.
Je wilt juist dat jouw hond graag naar je toe komt. Beloon het terugkomen en kijk later waarom het niet meteen lukte. Was de afleiding te groot? Stond je te ver weg? Of was je signaal nog onvoldoende aangeleerd?
8. Kies het juiste moment om te oefenen
Staat je hond helemaal met zijn neus in een konijnenhol of is hij al achter iets aan aan het rennen? Dan is de kans groot dat je terugroepsignaal niet aankomt.
Oefen eerst op momenten waarop je hond nog aandacht voor je kan hebben. Bouw daarna steeds meer afleiding in, bij voorkeur met een lange lijn als vangnet.
Zo voorkom je dat je hond regelmatig oefent in níét terugkomen.
En als je hond nooit helemaal betrouwbaar terugkomt?
Sommige honden hebben een sterk ontwikkeld jachtinstinct. Andere raken snel overprikkeld of vinden soortgenoten zo interessant dat hun eigenaar even naar de achtergrond verdwijnt.
Met training kun je veel bereiken, maar niet iedere hond zal onder alle omstandigheden betrouwbaar los kunnen lopen.
En dat hoeft ook niet.
Een hond hoeft niet los te lopen om een fijne wandeling te hebben. Snuffelen, ontdekken en bewegen aan een lange lijn kunnen minstens zo waardevol zijn.
Wil je je hond toch af en toe de ruimte geven om vrij te rennen? Dan kan een veilig omheind losloopgebied een fijne oplossing zijn. Let wel op: een hek maakt een plek niet automatisch geschikt voor iedere hond. Zeker op kleinere velden kunnen ontmoetingen met onbekende honden spannend zijn.
Welke wandelplek past bij jouw hond?
Een betrouwbare terugroep oefenen begint bij het kiezen van de juiste omgeving.
Op Sniffz ontdek je waar je hond los mag, waar een aanlijnplicht geldt en welke plekken omheind zijn. Zo kun je vooraf bepalen wat bij jouw hond past.
Je hond komt betrouwbaar terug
Dan kun je samen genieten van een losloopgebied, zolang je je aan de plaatselijke regels houdt. Ontdek bijvoorbeeld de losloopgebieden in en rond Amersfoort of de losloopgebieden rond Apeldoorn.
Jullie zijn nog aan het oefenen
Een omheinde plek kan prettig zijn om te trainen zonder het risico dat je hond achter wild aan het bos in verdwijnt. Bekijk onze omheinde losloopgebieden in Nederland. Wil je zonder afleiding van andere honden oefenen? Kies dan bij voorkeur een privé te reserveren snuffeltuin.
Je hond wandelt liever aangelijnd
Misschien heeft je hond een sterk jachtinstinct, vindt hij andere honden spannend of houd je hem gewoon liever aan de lijn. Ook dan zijn er genoeg mooie plekken om te ontdekken. Bekijk onze aangelijnde wandelroutes met je hond. Controleer wel de regels per route, want sommige gebieden hebben ook losloopzones.
Veelgestelde vragen over honden onder appèl
Wat betekent onder appèl bij een hond?
Een hond staat onder appèl wanneer hij binnen zicht- en roepafstand blijft, luistert naar zijn begeleider en terugkomt wanneer hij wordt geroepen. Ook wanneer een hond los mag lopen, moet zijn eigenaar hem onder controle kunnen houden.
Is het onder appèl of onder appel?
Beide schrijfwijzen komen voor. Volgens de officiële Nederlandse spelling schrijf je appel zonder accent. De schrijfwijze appèl is ook heel gebruikelijk en wordt onder meer door Staatsbosbeheer gebruikt. Het accent helpt om het woord te onderscheiden van de appel die je eet.
Mag mijn hond los als hij niet onder appèl staat?
Waar 'los, mits onder appèl' geldt, moet je hond onder controle zijn en terugkomen wanneer je hem roept. Is dat nog niet betrouwbaar, dan is het verstandiger om hem aangelijnd te houden of een geschikt omheind losloopgebied te kiezen. Houd altijd rekening met de plaatselijke regels.
Moet mijn hond ook in een losloopgebied onder appèl staan?
Ja, in veel losloopgebieden is onder appèl juist de voorwaarde om je hond los te mogen laten. Dat betekent dat je hond in de buurt blijft, naar je luistert en terugkomt wanneer je hem roept. Een losloopgebied is dus geen vrijbrief om je hond overal achteraan te laten rennen.
Hoe lang duurt het om een hond onder appèl te krijgen?
Dat verschilt per hond. Leeftijd, eerdere ervaringen, aanleg, motivatie en de omgeving spelen allemaal een rol. Een terugroep aanleren kan relatief snel gaan, maar betrouwbaar reageren bij afleiding vraagt vaak maanden van regelmatig oefenen en onderhouden. Bij sommige honden blijft een lange lijn in bepaalde situaties de verstandigste keuze.
Mag mijn hond achter andere honden aan rennen in een losloopgebied?
Niet zomaar. Ook in een losloopgebied moet je rekening houden met andere honden en hun begeleiders. Niet iedere hond wil spelen of begroet worden. Roep je hond tijdig terug als je ziet dat een andere hond of eigenaar geen contact wil.
Over de auteur
Laurette Kamminga is kynologisch instructeur en oprichter van Sniffz, het platform voor hondvriendelijke plekken in Nederland. Samen met haar hond Puck ontdekt ze de mooiste wandelgebieden, horeca en andere plekken waar honden welkom zijn. Vanuit haar kennis van hondengedrag helpt ze hondenbezitters om met meer plezier én aandacht voor hun omgeving op pad te gaan.
Maak kennis met Laurette en Puck.
