Wat is hondvriendelijk eigenlijk? Zo kijkt Sniffz ernaar

Een sticker op het raam, een waterbak bij de deur, een potje koekjes op de bar. Bijna iedere zaak die honden binnenlaat noemt zichzelf tegenwoordig hondvriendelijk. Het woord staat op websites, in reviews en op boekingssites.

Maar wat betekent het eigenlijk? Wie het gaat uitzoeken, ontdekt iets opvallends: er bestaat geen vaste definitie. Niet in Nederland en eigenlijk nergens ter wereld. Iedereen vult het woord zelf in. Tijd om daar helderheid in te brengen.

In het kort

Voor Sniffz is een plek pas hondvriendelijk als een hond er welkom is, zich er veilig en ontspannen kan voelen, en als voor iedereen duidelijk is wat er van hond en mens verwacht wordt. Het welzijn van de hond is daarbij het vertrekpunt. Niet de waterbak, niet het hondenkoekje, maar de vraag: kan deze hond zich hier goed voelen?

Een woord zonder definitie

In Nederland regelt de wet niet wanneer een plek hondvriendelijk is. Wat wel vastligt, gaat over hygiëne. Volgens de regels van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) mogen huisdieren niet komen in ruimtes waar voedsel wordt bereid of opgeslagen. In het zitgedeelte van een café of restaurant mag een hond wel komen, zolang de scheiding met de keuken duidelijk is. Daarbinnen bepaalt de ondernemer zelf of honden welkom zijn.

Voor hulp- en assistentiehonden gelden andere regels. Zij mogen niet worden geweigerd, ook niet in zaken met een open keuken of buffet.

De wet vertelt dus wanneer een hond ergens níet mag komen. Over wanneer een hond zich ergens goed voelt, zegt ze niets.

Hoe ze het in andere landen doen

Kijk je over de grens, dan zie je hetzelfde patroon. Overal gaat het vooral over de vraag of een hond naar binnen mag.

Duitsland. Er is geen wet die honden in restaurants of kroegen verbiedt. De uitbater heeft het huisrecht en beslist zelf. Alleen waar eten open ligt, zoals bij een buffet of saladebar, kunnen hygiëneregels honden buiten houden.

Italië. Ook daar bestaat geen landelijk verbod. De horecafederatie FIPE heeft in een handboek dat door het ministerie van Volksgezondheid is goedgekeurd vastgelegd dat honden aan de lijn in het publieke deel van bars en restaurants mogen komen. Keukens en opslagruimtes blijven verboden terrein.

Australië. In de staat New South Wales mogen honden sinds 2010 op buitenterrassen komen, als de uitbater dat toestaat. Wel met voorwaarden: de hond is aangelijnd, blijft op de grond en wordt aan tafel niet gevoerd.

Verenigde Staten. De landelijke voedselcode van de FDA staat honden op buitenterrassen toe, mits de lokale toezichthouder akkoord geeft. Inmiddels hebben ruim twintig staten hier eigen regels voor.

Verenigd Koninkrijk. De Kennel Club voert de campagne Open for Dogs. Ondernemers krijgen er raamstickers, voorbeeldbeleid en tips. Opvallend is de reden: volgens onderzoek van de Kennel Club moeten honden vaak langer alleen thuis, buiten of in de auto wachten wanneer plekken niet hondvriendelijk zijn. Ruim de helft van de mensen met een hond zegt bovendien langer te blijven en meer uit te geven als hun hond mee mag.

België. De Stad Brussel startte een Netwerk Hondvriendelijke Horeca. Deelnemende zaken krijgen een sticker, een mand, een drinkbak, speelgoed en koekjes. Hoe ze honden ontvangen en hoeveel tegelijk, bepalen ze zelf.

Al die initiatieven helpen. Maar ze gaan bijna allemaal over twee dingen: toegang en spullen. Mag de hond erin, en wat staat er voor hem klaar? Hoe de hond zich op zo'n plek vóélt, komt nauwelijks ter sprake. En precies daar zit voor ons de kern.

Wat welzijn eigenlijk betekent

Om hondvriendelijkheid goed te definiëren, moet je eerst weten wat welzijn is. Daar is de wetenschap gelukkig wel duidelijker over.

De Wereldorganisatie voor Diergezondheid (WOAH) omschrijft dierenwelzijn als de lichamelijke en mentale toestand van een dier, in relatie tot de omstandigheden waarin het leeft. Een dier heeft het volgens de WOAH goed als het gezond, comfortabel en veilig is, niet langdurig last heeft van pijn, angst of stress, en gedrag kan laten zien dat belangrijk voor het is.

De Nederlandse faculteit Diergeneeskunde in Utrecht legt de nadruk op aanpassingsvermogen. Welzijn betekent in die visie dat een dier zich actief kan aanpassen aan zijn omgeving en daardoor in een toestand komt die het zelf als prettig ervaart. Wordt er meer van een dier gevraagd dan het aankan, dan komt het welzijn in het gedrang.

En de Wet dieren erkent de intrinsieke waarde van het dier: dieren hebben een eigen waarde, als wezens met gevoel.

Een belangrijk inzicht komt uit het Five Domains-model van de Nieuw-Zeelandse hoogleraar David Mellor. Dat model laat zien dat het wegnemen van negatieve ervaringen een dier hooguit in een neutrale toestand brengt. Goed welzijn vraagt méér: ruimte voor positieve ervaringen.

Van toegestaan naar welkom

Leg die inzichten naast de horeca en alles valt op zijn plek.

Honden toegestaan is het wegnemen van een verbod. Dat is neutraal. Er is niets mis, maar er is ook niets voor de hond geregeld. Hondvriendelijk gaat een stap verder: het maakt een positieve ervaring mogelijk.

Ook het idee van aanpassingsvermogen helpt. Iedere plek vraagt iets van een hond. Een krap terras naast de ingang, een volle zaak met harde akoestiek of een gladde vloer vraagt veel aanpassing. Een rustige tafel aan de zijkant, met ruimte en schaduw, vraagt veel minder. Een hondvriendelijke plek maakt het de hond makkelijk om zich goed te voelen.

De Sniffz-definitie

Voor Sniffz luidt de definitie daarom zo:

Een plek is hondvriendelijk wanneer een hond er welkom is, zich er veilig en ontspannen kan voelen, en wanneer voor iedereen duidelijk is wat er van hond en mens verwacht wordt.

Die definitie rust op drie pijlers.

1. Welkom: helder beleid

Een hond is pas echt welkom als duidelijk is wat er geldt. Mag de hond mee naar binnen, of alleen op het terras? Hoeveel honden tegelijk? Gelden er andere regels tijdens het ontbijt of bij drukte? Weet iedere medewerker hetzelfde antwoord?

Duidelijkheid voorkomt teleurstelling bij de deur. En een grens stellen is daarbij geen teken van onvriendelijkheid. Een zaak die zegt "maximaal drie honden tegelijk" zorgt er juist voor dat het voor iedere hond prettig blijft.

2. Welzijn: de hond kan er zijn

Dit is de pijler die het meest wordt vergeten. Kan de hond er liggen zonder in een looproute te liggen? Is er ruimte tussen de tafels, schaduw op een warme dag en vers water? Kan hij afstand houden van andere honden als hij geen contact wil? En wordt hij niet zomaar geaaid, maar wordt eerst gevraagd of dat mag?

Een hond hoeft op een hondvriendelijke plek niets te bewijzen. Hij moet er vooral rustig kunnen zijn.

3. Wederzijds: het werkt voor iedereen

Hondvriendelijk is nooit alleen de taak van de ondernemer. Het team weet hoe het met honden omgaat en let op hygiëne. Andere gasten, ook mensen die bang of allergisch zijn, kunnen er ontspannen zitten. En wie een hond meeneemt, neemt ook verantwoordelijkheid: de hond blijft bij de eigen tafel, er wordt opgeruimd en er wordt rekening gehouden met de omgeving.

Een plek is pas echt hondvriendelijk als het voor de hond, de mens met de hond, het team én de andere gasten werkt.

Wat hondvriendelijk níét is

Omdat het woord zo ruim wordt gebruikt, helpt het om ook te zeggen wat het niet betekent.

• Niet: overal en altijd alle honden. Een zaak met grenzen kan hondvriendelijker zijn dan een zaak waar alles mag.
• Niet: zoveel mogelijk extra's. Een hondenmenu of welkomstpakket is leuk, maar ruimte, rust en duidelijkheid wegen zwaarder.
• Niet: iedere hond moet overal mee. Niet iedere hond geniet van een druk terras. Soms is thuis op de bank slapen de meest hondvriendelijke keuze.
• Niet: alleen een kwestie van de zaak. Ook de mens met de hond bepaalt mee of een bezoek prettig verloopt.

Zo vertaalt Sniffz dit naar de praktijk

Deze definitie is de basis van alles wat we bij Sniffz doen. Op onze locatiepagina's laten we zien wat er concreet geldt: of je hond binnen welkom is of alleen op het terras, en wat je verder kunt verwachten.

Met het keurmerk Sniffz Approved gaan we nog een stap verder. Locaties met dit keurmerk zijn door ons gekeurd, honden zijn er binnen welkom en het team is getraind in hondvriendelijke gastvrijheid. Zo weet je vooraf dat je niet alleen ergens mág komen, maar dat er ook echt over jouw hond is nagedacht.

Want uiteindelijk draait hondvriendelijk niet om een sticker op het raam. Het draait om dat ene moment: je komt binnen, je hond snuffelt even rond, zoekt een plekje en legt zijn kop neer. Dan weet je het. Hier mag hij niet alleen zijn. Hier is hij welkom.

Bronnen

• NVWA, regels voor huisdieren in horeca (via AVROTROS Radar)
• Koninklijke Horeca Nederland, toegang assistentiehonden
• World Organisation for Animal Health (WOAH), Terrestrial Animal Health Code, hoofdstuk 7.1
• Mellor, D.J. & Beausoleil, N.J. (2015), uitbreiding van het Five Domains-model met positief welzijn
• Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Utrecht, definitie van dierenwelzijn
• Wet dieren, artikel 1.3
• The Kennel Club, campagne Open for Dogs
• Stad Brussel, Netwerk Hondvriendelijke Horeca
• Companion Animals Amendment (Outdoor Dining Areas) Act 2010, New South Wales
• FDA Food Code (VS), honden op buitenterrassen
• FIPE, Manuale di corretta prassi operativa (Italië)