Herfstwandeling met je hond: 8 dingen om op te letten

De herfst is misschien wel een van de fijnste seizoenen om met je hond naar buiten te gaan. Het bos ruikt naar natte bladeren, de temperatuur is aangenaam en de natuur ziet er prachtig uit. Puck snuffelt zich in deze tijd van het jaar door elke bladerhoop heen.

Toch brengt de herfst ook een paar risico's mee. Van eikels en paddenstoelen tot teken en donkere wandelingen. Gelukkig kun je met een beetje voorbereiding gewoon lekker blijven genieten van jullie wandelingen.

In het kort

Ga je in de herfst wandelen met je hond? Let dan vooral op wat hij van de grond eet. Eikels, paardenkastanjes, sommige paddenstoelen en beschimmeld valfruit kunnen gevaarlijk zijn. Ook herfstmijten en teken verdienen aandacht. En omdat het eerder donker wordt, is goede zichtbaarheid belangrijk. Vermoed je dat je hond iets giftigs heeft gegeten? Bel dan direct je dierenarts, ook als hij nog geen klachten heeft.

1. Eikels en beukennootjes

Eikels liggen in de herfst soms letterlijk voor het oprapen. Voor nieuwsgierige honden kunnen ze behoorlijk interessant zijn.

Eikels bevatten tannines (looistoffen) die maag- en darmklachten kunnen veroorzaken. Vooral groene, onrijpe eikels bevatten relatief veel van deze stoffen. Bij grotere hoeveelheden kunnen ook ernstigere problemen ontstaan, waaronder schade aan de nieren.

Daarnaast kunnen eikels of stukjes van de harde schil vastlopen in het maag-darmkanaal. Dat risico is vooral bij kleinere honden belangrijk.

Ook beukennootjes kun je beter niet laten eten. Vooral rauwe, onrijpe beukennootjes bevatten stoffen die bij grotere hoeveelheden klachten kunnen veroorzaken.

Tip: heeft je hond de neiging alles van de grond te eten? Oefen dan thuis alvast het commando 'laat maar'. Beloon je hond wanneer hij iets laat liggen. In het bos kun je tijdens de eikeltijd beter extra opletten of een route kiezen waar minder eiken staan.

Heeft je hond meerdere eikels gegeten, of weet je niet hoeveel hij binnengekregen heeft? Overleg dan met je dierenarts.

2. Paardenkastanjes

Kastanjes verzamelen hoort voor veel mensen bij de herfst. Maar voor honden zijn vooral paardenkastanjes geen geschikt speelgoed of tussendoortje.

Paardenkastanjes bevatten giftige stoffen die onder andere braken, diarree en buikpijn kunnen veroorzaken. Door hun formaat kunnen ze bovendien vast komen te zitten in de keel of het maag-darmkanaal.

Er is overigens een verschil tussen paardenkastanjes en tamme kastanjes. Tamme kastanjes zijn niet op dezelfde manier giftig, maar ook die hoef je je hond niet te laten eten.

Tip: gebruik kastanjes niet om mee te apporteren. En heb je een kastanjeboom in de tuin? Ruim gevallen paardenkastanjes dan regelmatig op als je hond er graag mee speelt of op kauwt.

3. Paddenstoelen

In de herfst schieten de paddenstoelen overal uit de grond. Mooi om te zien, maar sommige soorten zijn zeer giftig voor honden.

Veel paddenstoelen zijn niet giftig, maar als je geen expert bent, is het lastig om het verschil te herkennen. Sommige giftige soorten kunnen ernstige schade aan organen veroorzaken.

De veiligste regel is daarom eenvoudig: laat je hond geen wilde paddenstoelen eten.

Heeft je hond toch een paddenstoel gegeten? Neem dan direct contact op met je dierenarts, ook als je hond nog geen klachten heeft. Bij sommige vergiftigingen ontstaan symptomen pas uren later.

Maak als het veilig kan een foto van de paddenstoel, liefst van de bovenkant, onderkant en steel. Dat kan de dierenarts helpen bij het beoordelen van de situatie. Neem eventueel een exemplaar mee, maar raak onbekende paddenstoelen daarbij zo min mogelijk aan en was daarna je handen.

4. Rottend valfruit

Onder appel-, peren- en andere fruitbomen ligt in de herfst vaak een flinke hoeveelheid gevallen fruit. Sommige honden vinden dat heerlijk.

Maar vooral rottend en beschimmeld fruit kan problemen veroorzaken. Tijdens het gisten kan alcohol ontstaan en bepaalde schimmels produceren giftige stoffen. Die kunnen onder andere braken, trillen en andere ernstige klachten veroorzaken.

Ook pitten en klokhuizen zijn niet zonder risico. Grote stukken kunnen een verstopping veroorzaken en sommige pitten bevatten stoffen die giftig kunnen zijn wanneer ze worden stukgekauwd.

Tip: laat je hond niet uitgebreid snoepen onder fruitbomen. Zie je veel rottend fruit liggen, houd hem dan even bij je en leid zijn aandacht naar iets anders.

5. Herfstmijten en teken

Niet alleen wat er op de grond ligt, vraagt aandacht. Ook piepkleine beestjes kunnen jullie herfstwandeling minder prettig maken.

Herfstmijten zijn kleine mijten waarvan de oranje larven vooral in de nazomer en vroege herfst actief zijn. Ze komen onder andere voor in gras en lage begroeiing.

De larven kunnen zich vasthechten aan de huid van je hond, bijvoorbeeld tussen de tenen, rond de oren of op de buik. Dat kan behoorlijk veel jeuk veroorzaken.

Merk je dat je hond na een wandeling opvallend veel aan zijn poten likt of krabt? Controleer dan zijn huid. Bij ernstige of aanhoudende jeuk kan de dierenarts helpen.

Teken zijn ondertussen niet alleen een zomerprobleem. Ook in de herfst en tijdens zachte winterdagen kunnen ze actief zijn.

Blijf je hond dus na wandelingen controleren, vooral rond de oren, hals, oksels, liezen en tussen de tenen. Verwijder een teek zo snel mogelijk met een geschikte tekentang of tekenhaak.

6. Vroeg donker? Zorg dat je zichtbaar bent

Zodra de wintertijd ingaat, wordt het 's avonds ineens een stuk eerder donker. Een wandeling die je een paar weken geleden nog bij daglicht maakte, vindt nu misschien plaats in de schemering.

Zorg daarom dat jij en je hond goed zichtbaar zijn.

Een lampje aan de halsband of het tuig, een reflecterende lijn of een reflecterend hesje kan daarbij helpen. Neem zelf ook een zaklamp mee. Daarmee zie je niet alleen waar je loopt, maar ook beter wat je hond onderweg van de grond oppakt.

Laat je hond normaal gesproken loslopen? Denk dan goed na of dat in het donker nog verstandig is. Zeker op plekken met fietsers, verkeer of beperkt zicht is aanlijnen vaak de veiligste keuze.

7. Wild en andere dieren in het bos

De herfst is ook voor wilde dieren een bijzonder seizoen. Edelherten zijn tijdens de bronsttijd extra actief, wilde zwijnen zoeken naar voedsel en veel dieren bereiden zich voor op de winter.

Een loslopende hond die achter wild aangaat, kan dieren flink verstoren. Ook voor je hond zelf kunnen ontmoetingen met wilde dieren gevaarlijk zijn. Vooral wilde zwijnen kunnen zich verdedigen wanneer ze zich bedreigd voelen.

Houd je daarom altijd aan de aanlijnregels van het natuurgebied. Blijf op de toegestane paden en zorg dat je hond onder controle is.

Zo maak je de wandeling prettig voor je hond én voor de dieren die er leven.

Meer weten over hoe je rekening houdt met de natuur? Lees ook Met je hond te gast in de natuur.

8. Natte vacht, modder en kou

Een herfstwandeling zonder modder? Die zijn soms lastig te vinden.

De meeste gezonde honden kunnen prima tegen een beetje regen en kou. Maar niet iedere hond gaat daar even gemakkelijk mee om. Vooral oudere honden, puppy's, kleine honden en honden met een dunne vacht kunnen sneller afkoelen.

Neem bij nat weer een handdoek mee en geef je hond na afloop de mogelijkheid om lekker op te drogen op een warme plek.

Let ook op zijn gedrag. Rillen, minder willen bewegen of steeds een beschut plekje zoeken kunnen signalen zijn dat je hond het koud heeft.

En die modderpoten? Die horen er in de herfst natuurlijk ook een beetje bij.

Wat doe je als je hond iets verkeerds heeft gegeten?

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan je hond toch iets binnenkrijgen wat niet goed voor hem is.

Vermoed je dat je hond iets giftigs heeft gegeten? Bel dan direct je dierenarts. Wacht niet totdat je hond klachten krijgt.

Vertel zo duidelijk mogelijk:

• Wat je hond heeft gegeten of mogelijk heeft gegeten.
• Hoeveel hij ongeveer heeft binnengekregen.
• Hoelang geleden dat is gebeurd.
• Of je hond al klachten heeft, zoals braken, kwijlen, trillen of sloomheid.

Maak indien mogelijk een foto van wat hij heeft gegeten of bewaar een klein stukje om te laten zien.

Belangrijk: probeer je hond nooit zelf te laten braken. Geef ook geen zout of andere huismiddeltjes. De dierenarts bepaalt welke behandeling veilig en nodig is.

Herfstchecklist voor onderweg

Met een paar kleine dingen in je tas of auto ben je goed voorbereid op een herfstwandeling:

[ ] Lampje of reflecterend hesje voor je hond
[ ] Zaklamp voor jezelf
[ ] Handdoek voor natte poten en vacht
[ ] Lekkere beloningen om gewenst gedrag te belonen
[ ] Tekentang of tekenhaak
[ ] Poepzakjes
[ ] Telefoonnummer van je dierenarts en de spoeddienst

Meer heb je meestal niet nodig om samen lekker op pad te gaan.

Zin in een fijne herfstwandeling?

Een frisse neus halen, lekker snuffelen tussen de bladeren en daarna ergens opwarmen met een kop koffie. De herfst is een heerlijk seizoen om samen op ontdekking te gaan.

Op Sniffz vind je mooie wandelplekken, natuurgebieden en gezellige adressen waar je hond welkom is. Zo maak je van jullie herfstwandeling een compleet uitje.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de grootste gevaren voor honden in de herfst?

De belangrijkste risico's zijn het eten van mogelijk giftige dingen zoals eikels, paardenkastanjes, bepaalde paddenstoelen en beschimmeld valfruit. Daarnaast kunnen teken en herfstmijten voor problemen zorgen. Ook slecht zicht in het donker en ontmoetingen met wilde dieren vragen extra aandacht.

Zijn eikels giftig voor honden?

Ja, eikels bevatten tannines die schadelijk kunnen zijn voor honden. Vooral groene eikels bevatten relatief veel van deze stoffen. Het eten van eikels kan maag-darmklachten veroorzaken en in ernstige gevallen tot nierschade leiden. Daarnaast kunnen ingeslikte eikels een verstopping veroorzaken. Heeft je hond eikels gegeten? Overleg dan met je dierenarts, zeker als het er meerdere zijn of je niet weet hoeveel hij heeft gegeten.

Mag mijn hond kastanjes eten?

Paardenkastanjes zijn giftig voor honden en kunnen bovendien vast komen te zitten in de keel of darmen. Tamme kastanjes zijn niet op dezelfde manier giftig, maar zijn ook geen noodzakelijke toevoeging aan het dieet van je hond. Laat je hond tijdens het wandelen liever geen kastanjes eten.

Wat moet ik doen als mijn hond een paddenstoel heeft gegeten?

Neem direct contact op met je dierenarts, ook als je hond nog geen klachten heeft. Sommige giftige paddenstoelen veroorzaken pas later symptomen. Maak indien mogelijk een duidelijke foto van de paddenstoel zodat de dierenarts kan helpen inschatten wat je hond heeft gegeten.

Zijn teken in de herfst nog actief?

Ja. Teken kunnen ook tijdens de herfst en bij zacht winterweer actief zijn. Controleer je hond daarom het hele jaar door na wandelingen in gebieden met gras, struiken of bomen.

Waar moet je op letten als je met je hond in het bos wandelt?

Let op wat je hond van de grond eet, controleer hem na afloop op teken en houd rekening met wilde dieren. Volg altijd de plaatselijke aanlijnregels en zorg dat je hond goed onder controle is. Ga je in de schemering wandelen? Zorg dan ook voor voldoende zichtbaarheid.

Over de auteur

Laurette Kamminga is kynologisch instructeur en oprichter van Sniffz. Met haar hond Puck trekt ze er het hele jaar op uit, op zoek naar mooie wandelplekken en fijne adressen waar honden welkom zijn. Maak kennis met Laurette en Puck.

Bronnen

Voor de informatie in dit artikel is gebruikgemaakt van de volgende betrouwbare bronnen:

• LICG – Vergiftiging bij huisdieren
  Informatie over giftige planten, paddenstoelen en wat te doen bij een mogelijke vergiftiging.
• AniCura – Eikels, dennenappels en kastanjes: giftig voor uw hond?
  Uitleg over de risico's van boomvruchten voor honden.
• LICG – Teken en door teken overgedragen ziekten
  Informatie over teken, tekencontrole en het voorkomen van tekenbeten.
• LICG – EHBO bij huisdieren
  Advies over eerste hulp en handelen bij mogelijke vergiftiging.

Dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen advies van een dierenarts. Vermoed je dat je hond iets giftigs heeft gegeten? Neem dan direct contact op met je dierenarts.

Foto: Robert Heemskerk | Istock